İNGEV’in CAN Europe iş birliğinde hazırladığı “Türkiye’deki Kömür Bölgelerinde Bölgesel Kalkınma ve Planlama Perspektifinden Adil Geçiş Rehberi” yayımlandı.
Rehber, Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefi doğrultusunda kömürden çıkışın yalnızca enerji politikası olarak değil; istihdam, sosyal politika, bölgesel kalkınma ve yönetişimi birlikte ele alan planlı bir dönüşüm süreci olarak tasarlanması gerektiğini vurguluyor.
Kapsamlı bir ulusal ve uluslararası literatür taramasına dayanan çalışma, 25 Kasım 2025’te Ankara’da düzenlenen “Adil Geçiş ve Yeşil Dönüşüm Süreci” çalıştayında kamu kurumları, sivil toplum, sendikalar ve kömür bölgelerinden yerel aktörlerin katkılarıyla derinleştirildi. Rehber, ulusal ortalamaların yerel gerçekleri gizleyebildiğine dikkat çekerek, bazı ilçelerde kömür istihdamının yerel ekonomi üzerindeki etkisinin son derece yüksek olduğunun altını çiziyor ve bölgesel ölçeğin merkeze alınmasını öneriyor.
Çalışma, Ermenek ve Zonguldak örnekleri üzerinden plansız dönüşümlerin sosyal ve ekonomik kırılganlıkları artırabileceği uyarısında bulunuyor. Sosyal destek mekanizmaları kurulmadan yürütülen süreçlerin göç, kimlik kaybı ve uzun vadeli yoksulluk risklerini büyüttüğüne dikkat çekilen rehberde, merkezi düzeyde bir “Adil Dönüşüm Komisyonu” kurulması ve Emisyon Ticaret Sistemi gelirleriyle beslenen şeffaf bir Ulusal Adil Geçiş Fonu oluşturulması temel kurumsal öneriler arasında yer alıyor.
Bölgesel düzeyde ise kalkınma ajanslarına kritik roller atfediliyor. Her kömür bölgesinin kendi sosyoekonomik yapısına uygun çözümler geliştirilmesi, yerel geçiş platformları ve istihdam merkezleri kurulması, yeniden beceri kazandırma programları ile kadın ve genç istihdamını destekleyen hizmetlerin yaygınlaştırılması öneriliyor. Rehber, “kimseyi arkada bırakmayan” planlı bir dönüşümün hem kömür bölgeleri hem de Türkiye’nin iklim hedefleri için hayati önemde olduğunun altını çiziyor.
Rehberi okumak için: https://ingev.org/raporlar/Adil-Gecis-Rehberi.pdf